Το βάλσαμο

on

Το βάλΤο βάλσαμοσαμο είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Οι έλληνες το χρησιμοποιούσαν για την περιποίηση των πληγών, των τραυμάτων, των εσωτερικών μολύνσεων και των νευραλγιών. Ο Διοσκουρίδης, ο Πλίνιος και ο Ιπποκράτης χρησιμοποιούσαν το βάλσαμο για να αντιμετωπίσουν ισχιαλγίες και δαγκώματα από δηλητηριώδη ζώα.

Για πολλούς αιώνες χρησιμοποιήθηκε το βάλσαμο σαν βασικό συστατικό πολλών φαρμάκων για την αντιμετώπιση νευραλγιών, της νυκτερινής ενούρησης, της κατάθλιψης, της αϋπνίας και της κακής ψυχικής διάθεσης των γυναικών που προέρχεται από την εμμηνόπαυση.

Διαβάστε το νέο βιβλίο για την καλλιέργεια του βάλσαμου
Διαβάστε το νέο βιβλίο για την καλλιέργεια του βάλσαμου

Κατά τον μεσαίωνα θεωρούσαν ότι το βάλσαμο έχει την ιδιότητα να διώχνει τα κακά πνεύματα και γι αυτό χρησιμοποιήθηκε σε περιπτώσεις ψυχοπάθειας. Στην μεσαιωνική Ευρώπη το βάλσαμο ονομαζόταν «fuga daemonum» δηλαδή φυτό που διώχνει τους δαίμονες. Το συνέλεγαν στη γιορτή του Αγίου Ιωάννη και το κρεμούσαν επάνω από τις ιερές εικόνες του σπιτιού ώστε να διώχνει τους δαίμονες και να προστατεύεται το σπίτι από το κακό. Παραδοσιακά το βάλσαμο χρησιμοποιήθηκε με την μορφή του «κόκκινου ελαίου» που το παρασκεύαζαν αφήνοντας για αρκετές ημέρες στον ήλιο τις κορυφές των ανθέων μέσα σε λάδι. Η χρήση του αυτή ακόμη και σήμερα συνεχίζεται από την λαϊκή ιατρική κυρίως για αντιμετώπιση ασθενειών των νεφρών, του στομάχου και των πνευμόνων.

Τον 16ο αιώνα χρησιμοποιήθηκε σαν θεραπευτικό των τραυμάτων κυρίως από τον Παράκελσο και άλλους ιατρούς της εποχής. Το 1652 ο Culpeper είναι ο πρώτος που το χρησιμοποίησε σαν φάρμακο για την αντιμετώπιση της μελαγχολίας και της τρέλας.

Επιστημονικά το βάλσαμο αναγνωρίσθηκε σαν φάρμακο εναντίον της κατάθλιψης από το 1990 (Busser 2005).

Στις ΗΠΑ σήμερα διατίθεται και σαν συμπλήρωμα διατροφής (Bruneton 2002).

Στη Γερμανία όπου θεωρείτε επίσημα σαν φάρμακο, έχει την μεγαλύτερη χρήση από όλα τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Μπορεί δε να χρησιμοποιηθεί με συνταγή ή και χωρίς συνταγή ιατρού.

Στη Γαλλία, την 1η Μαρτίου 2000, ο οργανισμός AFSSAPS που είναι υπεύθυνος για την προστασία των τροφίμων και των φαρμάκων, διένειμε μία ανακοίνωση τύπου με την οποία ανέφερε ότι υπάρχουν ορισμένοι κίνδυνοι από την χρήση του βάλσαμου κυρίως αν το χρησιμοποιεί κανείς σε συνδυασμό με ορισμένα φάρμακα.

Επίσης τον Απρίλιο του 2000 ο DGCCRF (Γενική Δ/νση Ανταγωνισμού, Κατανάλωσης και καταπολέμησης της Νοθείας) απαγόρευσε την πώληση του σαν φυτού αλλά μόνο σαν άρωμα τροφίμων με μία μέγιστη περιεκτικότητα 0,1 mg/ kg στα τρόφιμα και τα ποτά.. Το 2002 όμως η εταιρεία Arkopharma επέτυχε την έγκριση εμπορίας του φυτού.

ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ

Ανήκει στην οικογένεια των Hypericaceae στο γένος Hypericum και στο είδος perforatum. Η οικογένεια των Hypericaceae περιλαμβάνει 40 γένη και 1000 είδη. Μόνο το γένος Hyperycum που περιλαμβάνει 400 είδη βρίσκεται στα δικά μας κλίματα. Το βάλσαμο έχει διάφορες κοινές ονομασίες όπως: βαλσαμόχορτο, λειχηνόχορτο, περίκη, προδρόμου βότανο, σπαθόχορτο, κλπ.

Το βάλσαμο είναι ποώδες φυτό, που φθάνει το ύψος των 80cm.

Τα φύλλα του είναι μικρά, μήκους 15-30 mm, είναι ωοειδή –μακρόστενα, αντίθετα, που φέρουν μελανά στίγματα στην κάτω επιφάνεια τους. Τα στίγματα αυτά περιέχουν την υπερικίνη. Στην επιφάνεια τους τα φύλλα όταν διέρχεται το φως φαίνονται κάποια στίγματα σαν μικρές οπές.

Τα άνθη είναι ερμαφρόδιτα, έχουν έντονο κίτρινο χρώμα και εμφανίζονται σε κορύμβους στο άκρο του βλαστού. Ανθίζει από τον Ιούνιο μέχρι τον Σεπτέμβριο (Busser 2005). Συνήθως το συναντάμε ανθισμένο κατά το θερινό ηλιοστάσιο, και για αυτό στη Γαλλία το ονομάζουν και βότανο του Αη-Γιάννη.

Ο καρπός είναι ωοειδής ξηρή κάψα, μελανού χρώματος, τρίλοβος που περιέχει ένα μεγάλο αριθμό μικροσκοπικών σπόρων. Οι σπόροι δεν έχουν κοτυληδόνα (Busser 2005, Garnier 1961).

Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΒΑΛΣΑΜΟΥ

Το βάλσαμο καλλιεργείται σε ουδέτερης αντίδρασης εδάφη έως ελαφρά όξινα. Πρέπει να καλλιεργείται σε εδάφη ξηρά και με ηλιοφάνεια ενώ δεν αγαπά την αυξημένη υγρασία. Δεν προσαρμόζεται καλά σε αλκαλικά εδάφη. Το καλύτερο ρΗ για το φυτό του βάλσαμου είναι 5-6.

Το καλό έδαφος εξαρτάται από την περιεκτικότητα του σε ανόργανα στοιχεία, την οργανική ουσία, την περιεκτικότητα σε ασβέστιο, τη χλωρή λίπανση και την καλή στράγγιση. Μπορεί το βάλσαμο να ενταχθεί σε αμειψισπορά 2 ή 4 ετών. Στην αμειψισπορά, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται φυτά που είναι ευαίσθητα στο Fusarium, την anthracnose, τη sclerotinia, το verticillium.

Το βάλσαμο δεν είναι απαιτητικό φυτό και γι αυτό γενικά τοποθετείται στο τέλος της αμειψισποράς.

Εάν το βάλσαμο καλλιεργηθεί σύμφωνα με τους κανόνες της βιολογικής γεωργίας πρέπει να σχεδιάσουμε ένα σχέδιο εναλλαγής των καλλιεργειών (αμειψισπορά).

Ανάλογα με την γονιμότητα του εδάφους πρέπει να χορηγείται μία ποσότητα καλά χωνεμένης κομπόστ ή κόπρου.

Οι ανάγκες του βάλσαμου σε θρεπτικά στοιχεία εκτιμώνται σε:

  • 6-8 kg άζωτο/ στρέμμα /έτος.

  • 4-6 kg φωσφόρο/ στρέμμα /έτος.

  • 8-10 kg κάλιο/ στρέμμα /έτος.

Κατά την πρώτη εγκατάσταση του βάλσαμου, γίνεται σπορά των σπόρων απευθείας στο έδαφος ή με φύτευση των φυταρίων που έχουν παραχθεί στο φυτώριο. Το ποσοστό του φυτρώματος των σπόρων του βάλσαμου είναι χαμηλό (15-56% στους 20-25ο C) ενώ οι σπόροι πριν από τη σπορά απαιτούν προκαταρκτικούς χειρισμούς (Iteipmai 2000).

Η καλύτερη θερμοκρασία για το φύτρωμα των σπόρων είναι 16-23ο C.

Μετά την σπορά μέχρι την μεταφύτευση των φυταρίων απαιτούνται 2-3 μήνες. Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του βάλσαμου είναι ότι για να φυτρώσουν οι σπόροι του έχει ανάγκη από φως. Η μέθοδος αυτή πολλαπλασιασμού του βάλσαμου είναι εύκολη, αλλά η περίοδος του φυτρώματος διαρκεί πολύ χρόνο και είναι ακανόνιστη. Για να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της μεθόδου συστήνεται η σπορά ενός μεγαλύτερου αριθμού σπόρων από τον κανονικό.

Η σπορά πρέπει να γίνεται επιφανειακά σε γραμμές πατώντας ελαφρά τους σπόρους ώστε να έρθουν σε καλή επαφή με το χώμα. Οι σπόροι απαιτούν 4 εβδομάδες για να φυτρώσουν.

Τα φυτά του βάλσαμου είναι έτοιμα να μεταφυτευτούν στον αγρό όταν έχουν μέγεθος 10cm τουλάχιστον.

Η μεταφύτευση γίνεται τους μήνες Απρίλιο- Μάιο. Απαιτείται οι αποστάσεις μεταξύ των φυτών επάνω στις γραμμές φυτεύσεως να είναι 30-45 cm και 70-75cm μεταξύ των γραμμών. Με τον τρόπο αυτό υπάρχουν περίπου 5000 φυτά ανά στρέμμα. Τα φυτά ωριμάζουν και ανθίζουν στο δεύτερο έτος.

Πρέπει να αρδεύεται το βάλσαμο πριν και μετά τη φύτευση των φυταρίων. Το βάλσαμο ανέχεται την ξηρασία από την στιγμή που έχει εγκατασταθεί. Αντίθετα, κατά την σπορά αλλά και στο πρώτο έτος της ανάπτυξης του το φυτό έχει ανάγκη από άρδευση σε κανονικές χρονικές περιόδους.

Κατά τα δύο πρώτα έτη της αναπτύξεως του το βάλσαμο, αναπτύσσεται βραδέως και μπορεί εύκολα να κατακλυσθεί από ζιζάνια. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να καταπολεμούμε τα ζιζάνια πριν αλλά και κατά την διάρκεια της καλλιέργειας.

Η χρησιμοποίηση των φυτών της χλωρής λίπανσης μειώνει τον αριθμό των ζιζανίων. Στη συνέχεια χρησιμοποιούνται οι μέθοδοι της μηχανικής καταστροφής των ζιζανίων (σκάλισμα, βοτάνισμα, φρεζάρισμα).

Κατά την διάρκεια του τρίτου και του τέταρτου έτους της αναπτύξεως συνιστάται το βοτάνισμα και το σκάλισμα για την αντιμετώπιση των ζιζανίων. Αν και η ζιζανιοκτονία είναι μία εργασία που απαιτεί πολλά ημερομίσθια, εν τούτοις ευνοεί την συγκομιδή ώστε να επιτυγχάνεται καθαρό προϊόν υψηλής ποιότητας.

Όσον αφορά τις ασθένειες που το προσβάλουν: η ανθράκνωση οφείλεται στο μύκητα Collectorichum gloeosporioides. Η μάρανση των φυταρίων οφείλεται στο Fusarium sp, Alternaria sp, Phoma sp, Phythium sp. Επίσης το Verticillium alboatrum προκαλεί κιτρίνισμα των φύλλων που ακολουθείται από αποξήρανση των κατώτερων φύλλων στην αρχή που επεκτείνεται προς την κορυφή.

Ο μύκητας Septoria hyperici προκαλεί γκιζο-άσπρες κηλίδες στα φύλλα. Ο μύκητας Erysiphe sp προκαλεί το ωίδιο στα φύλλα στο τέλος της καλλιεργητικής περιόδου.

Έχει επισημανθεί η δράση των κάτωθι εντόμων και εχθρών στις καλλιέργειες του βάλσαμου.

Η κηκκιδόμυγα (Dasyneura serotina). Η Chrysolina varians και η Chrysolina hyperici έχουν παρατηρηθεί στη Βόρειο δυτική Ιταλία. Η αφίδα Aphis chloris πρέπει να καταπολεμείται με τοπικές επεμβάσεις με εντομοκτόνο σαπούνι που περιέχει ένα μίγμα πυρεθρίνης και ροτενόνης. Το άκαρι Aculus hyperici καταπολεμείται με το Phytoseiulus persimilis ή το Typhlodromus athiasae.

Η συγκομιδή πρέπει να γίνεται στην αρχή της άνθησης όταν το 20- 25% των φυτών έχουν ανθήσει και η περιεκτικότητα τους σε υπερικίνη είναι στο μέγιστο βαθμό, δηλαδή μεταξύ του τέλους Μαΐου και τέλους Ιουλίου.

Συγκομίζονται οι ανθοφόρες κορυφές και τα φύλλα.

Το βάλσαμο μπορεί να συγκομισθεί με μηχανικά μέσα με μία θεριστική μηχανή..

Μπορούμε να έχουμε από το πρώτο έτος της εγκατάστασης μία πρώτη συγκομιδή και ίσως και μία δεύτερη εάν τα φυτά έχουν μία δεύτερη όψιμη άνθηση. Από το δεύτερο έτος έχουμε δύο συγκομιδές, η πρώτη τον Ιούλιο και η άλλη τον Αύγουστο.

Το βάλσαμο

ΑΠΟΞΗΡΑΝΣΗ – ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ –ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΑ-ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ

Η αποξήρανση είναι το σημαντικότερο στάδιο που καθορίζει κατά πολύ μεγάλο βαθμό την ποιότητα του προϊόντος και επομένως τις δυνατότητες εμπορίας.

Οι ανθοφόρες κορυφές και τα φύλλα του βάλσαμου κόβονται σε μικρότερα τεμάχια και στη συνέχεια να αποξηραίνονται, σε σκοτεινό μέρος και σε μία θερμοκρασία 30-45ο C για 3-7 ημέρες. Στο τέλος της αποξήρανσης η υγρασία του προϊόντος ευρίσκεται στους 5-8ο C. Εάν το ποσοστό υγρασίας είναι πιο υψηλό τότε υπάρχει κίνδυνος μουχλιάσματος, με αποτέλεσμα την ακαταλληλότητα του προϊόντος για κατανάλωση.

Στη συνέχεια συσκευάζονται σε σάκους πολυαιθυλενίου κατάλληλους για συσκευασία τροφίμων που διατηρούνται σε χώρους που προστατεύονται από το φως.

Η αποθήκη όπου αποθηκεύεται το προϊόν πρέπει να είναι καθαρή, χωρίς οσμές, σκοτεινή, ξηρή, με μία σταθερή και χαμηλή θερμοκρασία.

Εάν οι συνθήκες αποθήκευσης είναι καλές, τα άνθη και οι οφθαλμοί διατηρούν τις φυτοενεργές τους ουσίες για μία διάρκεια 6-9 μηνών.

Ο έλεγχος της ποιότητας στην ουσία πρέπει να είναι οργανοληπτικός. Η γενική εικόνα του προϊόντος, το χρώμα, η οσμή, η αφή με το προϊόν και ανάλογα με την περίπτωση η γεύση είναι οι παράμετροι που μας επιτρέπουν να ελέγξουμε το καλό ή το κακό προϊόν. Για το βάλσαμο εκείνο που επιζητούμε είναι να έχει το προϊόν το μέγιστο ποσοστό σε οφθαλμούς, άνθη και φύλλα.

ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΟΥ ΒΑΛΣΑΜΟΥ

Οι τεχνικές της ανάλυσης, που υπάρχουν σήμερα, κυρίως η HPLC (High Performance Liquid Chromatography) επιτρέπουν την ακριβή μελέτη της χημικής σύνθεσης του βάλσαμου.

1.Περιεκτικότητα σε φαινόλες.

Το βάλσαμο είναι πλούσιο σε φαινολικές ενώσεις. Περιέχει τις:

  • Καφεϊκό οξύ

  • Χλωρογενικό οξύ

  • Προανθοκυανιδια και τανίνες (4-10%)

  • Φλαβονοειδή. Τα φλαβονοειδή είναι πολυάριθμα στο βάλσαμο, φθάνουν σε ποσοστό 2-4%. Τα βρίσκουμε κυρίως στα φύλλα, στους νεαρούς βλαστούς και στους βλαστούς. Πρόκειται για το υπεροζίδιο, το ρουτοζίδιο ή την ρουτίνη,την κερσετόλη, την κερσιτροζίδη ή κερσιτρίνη, την ισοκερσιτροζιδη ή ισοκερσιτρινη, την αστιλμποζίδη, την μικελιανοζιδη και τα μπισφλαβονοειδή.

  • Παράγωγα της φλορογλυσινόλης (2-5%). Ευρίσκονται στα άνθη και τους καρπούς. Πρόκειται για την υπερφορίνη την αντιπερφορίνη και την υδροπεροξυκαντιφορίνη.

2.Ναφθοδιανθρόνες

Οι ναφθοδιανθρόνες (0,06-0,30%) είναι τα κοκκία που είναι υπεύθυνα για το μαύρο χρώμα των κηλίδων των φύλλων και των ανθέων. Πρόκειται για την υπερικίνη, την ψευδο-υπερικίνη και στα νωπά φυτά για την φωτο-υπερικίνη και την ψευδο πρωτο υπερικίνη. Η συγκέντρωση της ψευδο πρωτο υπερικίνης είναι 2-3 φορές μεγαλύτερη από εκείνη της υπερικίνης. Έχει διαπιστωθεί ότι η συγκέντρωση της ουσίας που δίνει στο φυτό τις επουλωτικές ιδιότητες, δηλαδή η υπερικίνη, μειώνεται με το υψόμετρο.

3.Αιθέριο έλαιο

Το αιθέριο έλαιο του βάλσαμου περιέχει περίπου 40 διαφορετικά συστατικά. Το φυτό του βάλσαμου περιέχει 0,6-3 ml αιθέριου ελαίου ανά κιλό φυτικής μάζας.

Τα κυριότερα συστατικά του αιθέριου ελαίου είναι:

  • Υδρογονάνθρακες όπως είναι το 2-μεθυλοκτάνιο και οι ν-νονάνες.

  • Οι αλλειφατικές αλκοόλες

  • Τα μονοτερπένια όπως είναι το α-πινένιο, το β-πινένιο, η πυρσένη και η λιμονίνη.

Το αιθέριο έλαιο περιέχει επίσης τριτερπένια και στερόλες (Bruneton 2009).

Είναι πλούσιο σε πινένιο, μία ουσία που του δίνει επουλωτικές ιδιότητες (Zahlka 2005). Το βάλσαμο έχει το αιθέριο έλαιο στα φύλλα τους βλαστούς, τις ρίζες τα άνθη. Η περιεκτικότητα του φυτού σε αιθέριο έλαιο ποικίλει ανάλογα με την περίοδο ανθήσεως.

4. Ξανθόνες

Οι ξανθόνες είναι ουσίες που βρίσκονται σε πολλά είδη του γένους Hypericum. Ευρίσκονται στις ανθοφόρες κορυφές, στα φύλλα και τους βλαστούς. Μία από αυτές είναι η 1,3,6,7-τετραυδροξυξανθόνη. Στις ρίζες βρίσκεται η κιελκορίνη σε μικρές ποσότητες .

5. Η μελατονίνη

Ο Murch απέδειξε την παρουσία της μελατονίνης στα φύλλα του Hypericum perforatum. Αυτή η ορμόνη συντίθεται στον ανθρώπινο οργανισμό από την επίφυση και παίζει ένα ρόλο όσον αφορά τον ρυθμό ύπνου και αφύπνισης.

Οι χρήσεις του από την παραδοσιακή ιατρική

Το βάλσαμο επειδή έχει ένα χυμό κοκκινωπό, χρησιμοποιείται από την παραδοσιακή ιατρική για την αντιμετώπιση διαφόρων αιμορραγιών, όπως η αιμορραγία της μύτης, οι αιμοπτύσεις, κλπ. Χρησιμοποιήθηκε παραδοσιακά σε εξωτερικές και εσωτερικές χρήσεις.

Εξωτερικές χρήσεις

Σαν επουλωτικό και αντισηπτικό. Χρησιμοποιήθηκε σε περιπτώσεις εγκαυμάτων και πληγών, αλλά και σε περιπτώσεις δηγμάτων, και τσιμπημάτων εντόμων. Επίσης χρησιμοποιήθηκε σε περιπτώσεις δερματικών παθήσεων ιογενούς προελεύσεως όπως είναι ο έρπης, οι δερματικές ελιές, κλπ.

Εσωτερικές χρήσεις

Σε περιπτώσεις φλογώσεων του στομάχου και ελκών, χρησιμοποιείται σαν επουλωτικό και αντισηπτικό.

Επίσης σε προβλήματα της εμμηνόπαυσης των γυναικών κυρίως σε περιπτώσεις ψυχικών διαταραχών, άγχους, κλπ. Επίσης σε περιπτώσεις αϋπνίας, διαταραχών του ύπνου, κλπ

Χρησιμοποιείται επίσης για την αντιμετώπιση προβλημάτων του ήπατος και της χολής κυρίως σαν τονωτικό. Έχει επίσης θετική επίδραση για την αντιμετώπιση διαρροιών.

Χρησιμοποιείται για αντιμετώπιση της ακράτειας, αλλά και σαν εμμηναγωγό, και σαν διουρητικό.

Χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των ρευματικών πόνων, των πόνων των ισχύων, της ποδάγρας αλλά και των πονοκεφάλων.

Χρησιμοποιήθηκε για την αντιμετώπιση της ελονοσίας και της χολέρας.

Σε προβλήματα του αγγειακού συστήματος

Φαρμακοδυναμική δραστηριότητα

Έρευνες που έγιναν τα 20 τελευταία χρόνια έδειξαν ότι το βάλσαμο έχει ιδιότητες που το κάνουν πολύ χρήσιμο στην αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών. Η μελέτη που έγινε από τον Woelk έδειξε ότι το βάλσαμο έχει παρόμοια δράση και αποτελέσματα με το αντικαταθλιπτικό φάρμακο imipramine χωρίς να παρουσιάζει κάποια ανεπιθύμητα συμπτώματα.

Στη Γερμανία συστήνεται η ημερήσια δόση για εσωτερική χρήση να είναι 2-4 g ή 0,2-1,1 mg υπερικίνης.

Όσον αφορά το έγχυμα του βάλσαμου, συστήνεται 1-2 κοφτές κουταλιές της σούπας ή 1-2 φλιτζάνια με αφέψημα από άνθη.

Επίσης μελέτες που έγιναν στην Πολωνία έδειξαν ότι έχει πολύ καλά αποτελέσματα σαν χολαγωγό και σαν αντισπασμωδικό.

Η παρουσία του ελαίου στο βάλσαμο του δίνει αντιελμινθικές και αντισηπτικές ιδιότητες.

Πρόκληση φωτοευαισθησίας

Το βάλσαμο είναι ένα φυτό που προκαλεί φωτοευαισθησία. Είναι γνωστό στους κτηνοτρόφους ότι υποφέρουν τα ζώα με ανοιχτό χρώμα που καταναλώνουν το φυτό του βάλσαμου. Παρατηρείται στα ζώα αυτά ένα οίδημα και ένα ερύθημα των βλεννογόνων και των τμημάτων του δέρματος που λείπει η χρωστική. Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις προκαλούνται νεκρώσεις που μπορεί να προκαλέσουν μέχρι και τον θάνατο του ζώου. Μέσα στα συμπτώματα περιλαμβάνονται: μεγάλη ανησυχία το ζώου, διάρροια, δερματίτιδες και ταχυκαρδία.

Σε περιπτώσεις που κάποιος καταναλώσει 10-20 φορές μεγαλύτερη δόση από την συνιστάμενη, μπορεί να προκληθεί φωτοευαισθησία και στον άνθρωπο, κυρίως σε άτομα με δέρμα ανοιχτού χρώματος.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Το κόστος παραγωγής είναι δύσκολο να εκτιμηθεί με ακρίβεια, επειδή εξαρτάται από πολλούς παράγοντες που είναι διαφορετικοί σε κάθε γεωργική εκμετάλλευση. Υπολογίζεται μεταξύ 250-350€ το στρέμμα.

Οι αποδόσεις του βάλσαμου ποικίλουν πολύ ανάλογα με την γονιμότητα του εδάφους, τις καλλιεργητικές πρακτικές, τις μετεωρολογικές συνθήκες, τη μέθοδο συγκομιδής, τις συνθήκες αποξήρανσης, κλπ.

Οι αποδόσεις κυμαίνονται μεταξύ 100- 500kg/ στρέμμα σε ξηρά φυτά κατά το δεύτερο έτος και 550- 1200kg/ στρέμμα σε νωπά φυτά.

Στον Καναδά το αποξηραμένο βάλσαμο πωλείται 10-12€/kg. Στην Ελλάδα μπορεί να αναπτυχθεί η καλλιέργεια του και να δώσει ένα ακαθάριστο εισόδημα 2000-2500€ το στρέμμα.

Η εμπορία του βάλσαμου, χαρακτηρίζεται από τον μικρό αριθμό των αγοραστών χονδρικής αλλά και από τον ανταγωνισμό που ασκείται από άλλες χώρες. Όπου τα εργατικά είναι χαμηλότερα. Η παγκόσμια αγορά για βιολογικά φαρμακευτικά φυτά είναι σε διαρκή ανάπτυξη.

ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥ ΒΑΛΣΑΜΟΥ

Οι χρήσεις του βάλσαμου είναι πάρα πολλές. Το βάλσαμο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξηρό ή νωπό. Μερικοί συγκομίζουν μόνο τα ανθοφόρα μπουμπούκια του φυτού, άλλοι μόνο τα ανοιχτά άνθη και άλλοι τα υπέργεια μέρη του φυτού που περιλαμβάνουν ένα μέρος των φύλλων και των νεαρών βλαστών. Το βάλσαμο σαν αποξηραμένο, χρησιμοποιείται σε αφεψήματα. Επίσης το βάλσαμο σε μορφή σκόνης χρησιμοποιείται στην παρασκευή ζελέ, κάψουλων, και χαπιών. Σε νωπή κατάσταση χρησιμοποιείται στη σύνθεση πολλών προϊόντων, όπως είναι: ξύδι, αλκοολούχα ποτά, έλαια, γλυκερίνη, κλπ. Επίσης χρησιμοποιείται σε αλοιφές, πομάδες, λοσιόν για μασάζ, σαπούνια, σαμπουάν κλπ.